SELECT MENU

Cổ tức và cách tính giá điều chỉnh của cổ phiếu trong ngày GDKHQ (Giao dịch không hưởng quyền)

Trong bài viết này chúng tôi xin chia sẻ tới các bạn về chủ đề Cổ tức và cách tính giá điều chỉnh của cổ phiếu trong ngày giao dịch không hưởng quyền. Đây là kiến thức rất cơ bản nhưng lại là điều mà nhà đầu tư nào cũng cần biết, đặc biệt là những nhà đầu tư mới tham gia thị trường. 

Ảnh minh họa

1. Cổ Tức là gì ?

Cổ tức là cách doanh nghiệp phân phối lại lợi nhuận sau khi huy động được vốn đầu tư từ cổ đông.

Có 3 hình thức để doanh nghiệp trả cổ tức cho cổ đông:

  • Cổ tức bằng tiền mặt (Cash Dividend)
  • Mua lại cổ phiếu (Stock buyback – Share repurchases)
  • Cổ tức bằng cổ phiếu (Stock Divedend)

1.1. Cổ tức tiền mặt

Cổ tức bằng tiền mặt là hình thức công ty trả cổ tức cho cổ đông trực tiếp bằng tiền

Ở thị trường Việt Nam, theo quy định khi công ty công bố tỷ lệ chi trả cổ tức, thì tỷ lệ chi trả cổ tức này dựa trên mệnh giá cổ phiếu

(một cổ phiếu có mệnh giá niêm yết theo quy định của luật là 10.000 đồng). Ví dụ: Cổ phiếu A thông báo tỷ lệ trả cổ tức bằng tiền mặt

25% có nghĩa là mỗi cổ phiếu mà bạn sở hữu sẽ nhận được 2.500 đồng/1cp.

Ưu điểm:

_ Về phía người nhận cổ tức: Không có cảm giác gì thoải mái hơn khi bạn nhận được tiền thay vì bạn nhận được một đống giấy sau

một thời gian nắm giữ cổ phiếu

_ Về phía doanh nghiệp: Việc công ty trả cổ tức bằng tiền mặt chứng tỏ rằng công ty dòng dòng tiền mặt tốt, một cơ cấu tài chính

vững mạnh. Cổ tức bằng tiền mà được trả đều đặn qua các năm phản ánh tính ổn định, sức khỏe tài chính của công ty đó.

Nhược điểm:

_ Thu nhập từ cổ tức bằng tiền là thu nhập chịu thuế. Nhà đầu tư phải chịu thuế 2 lần. Lần thứ 1 là khi công ty có lợi nhuận sau thuế

(thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp – ở Việt Nam hiện nay là 25%), và thuế suất đánh vào cổ tức cho thu nhập cá nhân nhà đầu

tư (5% cho Việt Nam).

_ Nhiều nhà đầu tư không thích một công ty ổn định, bão hòa mà thay vào đó họ tìm những công ty có tiềm năng đột biến về quy mô

và chất lượng hoạt động. Để có sự tăng trưởng công ty buộc phải đánh đổi giữa việc trả cổ tức bằng tiền hay không trả cổ cổ tức.

Thay vị trả cổ tức, họ tận dụng nguồn lợi nhuận để duy trì vốn lưu động, mở rộng kinh doanh, phát triển R&D v.v….Chính vì vậy, việc

trả cổ tức quá đều đặn đôi khi sẽ thể hiện sự kém hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư.

2. Mua lại cổ phiếu

Là việc công ty trả cổ tức cho cổ đông bằng cách mua lại cổ phiếu đó trên thị trường.

“Cổ tức” ở đây là khoản chênh giữa giá mà công ty mua với giá trên thị trường.

Đặc điểm: 

_ Hình thức này diễn ra khi giá cổ phiếu đang trong quá trình tụt giảm. Đây cũng là hình thức đỡ giá của công ty trong ngắn hạn.

_  Số lượng cổ phiếu mua lại làm giảm số cổ phiếu lưu hành trên thị trường (Outstanding Shares) qua đó tác động làm EPS tăng lên.

Nếu chỉ số P/E trước khi công ty mua lại cổ phiếu không đổi, do EPS tăng do đó thị giá cổ phiếu cũng tăng theo.

Nhược điểm: 

_ Nhược điểm đầu tiên là nhà đầu tư có thể chịu thuế đầu tư vốn (capital gain) khi bán lại cổ phiếu cho doanh nghiệp. Thuế suất

đánh vào các khoản lợi nhuận chênh lệch đầu tư vốn hiện nay ở Việt Nam là 20%.

_ Nhược điểm thứ 2: Giá cổ phiếu chỉ tăng trong ngắn hạn. Nếu công ty không chứng minh năng lực tài chính vững vàng, dòng tiền

kinh doanh không tiếp tục sinh ra thì thị trường sẽ hành động ngay lập tức để phản ánh đúng giá trị cổ phiếu được giao dịch. Ngoài

ra, một vấn đề lưu ý khác là cổ đông có thể đang bị ban lãnh đạo, điều hành của công ty “qua mắt” nếu việc công bố thông tin mua lại

cổ phiếu có thể phục vụ mục đích trục lợi cho họ (ví dụ: công bố mua giá cao, sau đó bán cổ phiếu mình đang sở hữu lại cho doanh

nghiệp, rồi tuyên bố từ nhiệm).

3. Cổ tức bằng cổ phiếu

Là cách công ty thay vì trả cổ tức tiền mặt, mua lại cổ phiếu thì sẽ phát hành thêm cổ phiếu cho cổ đông.

3.1. Nguồn Tài Trợ?

Công ty có thể trả cổ tức bằng cổ phiếu từ các nguồn sau:

_ Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối (Retained Earnings).

_ Các quỹ dự phòng doanh nghiệp như: quỹ đầu tư phát triển (Investment & Development fund).

_ Thặng dư vốn cổ phần (Share premiums).

Việc phát hành cổ tức bằng cổ phiếu không làm thay đổi vốn chủ sở hữu (Shareholder’s equity), và tỷ lệ nắm giữ của mỗi cổ đông

trong công ty không đổi (do cùng nhận một tỷ lệ tương ứng cho phần tăng thêm).

3.2. Ưu Điểm

_ Về phía cổ đông: Tránh bị đánh thuế

_ Về phía công ty: Tận dụng được nguồn vốn khi công ty có kế hoạch phát triển

_ Thanh khoản tăng, thị giá giảm sẽ dễ thu hút nhiều nhà đầu tư tiếp cận hơn

3.3. Nhược Điểm

_ Khi ” giấy” quá nhiều thì sẽ là gánh nặng trong việc kiểm soát giá của công ty, cổ phiếu khi bị pha loãng quá mức sẽ kém thu hút đặc biệt là đối với nhà đầu tư tư chiến lược.

_ Khi công ty dành tiền trả cổ tức cho dự án mới thì rủi ro mới đến từ thành bại của dự án đó.

4. Ngày GDKHQ (Ngày giao dịch không hưởng quyền) là gì? Ngày ĐKCC (ngày đăng ký cuối cùng), ngày chốt danh sách, ngày thanh toán là gì? Cách tính giá điều chỉnh của cổ phiếu trong ngày GDKHQ?

4.1. Các khái niệm cần biết

_ Ngày giao dịch không hưởng quyền là ngày giao dịch mà nhà đầu tư mua chứng khoán sẽ không được hưởng các quyền lợi của

cổ đông như quyền nhận cổ tức, quyền mua cổ phiếu phát hành thêm, quyền tham dự ĐHCĐ…

_ Ngày chốt danh sách khách hàng sở hữu chứng khoán chính là “ngày đăng ký cuối cùng”, là ngày tổ chức phát hành lập danh sách

người sở hữu chứng khoán với mục đích để thực hiện các quyền cho cổ đông. Tại ngày chốt danh sách, nếu nhà đầu tư có tên trong

danh sách người sở hữu chứng khoán sẽ được nhận các quyền của mình như quyền nhận cổ tức, quyền mua cổ phiếu phát hành

thêm…

Quy định hiện nay, bắt đầu từ 1/1/2016, với các giao dịch bình thường, thời hạn thanh toán là T+2, nghĩa là thời hạn thanh toán là

ngày, ở đây được hiểu là 2 ngày làm việc (không tính thứ Bảy, Chủ nhật và ngày nghỉ lễ).  Như vậy, nhà đầu tư mua chứng khoán

trước ngày giao dịch không hưởng quyền sẽ có tên trong danh sách được hưởng quyền. Nếu mua vào ngày giao dịch không hưởng

quyền hoặc sau ngày giao dịch không hưởng quyền thì nhà đầu tư sẽ không có tên trong danh sách người sở hữu chứng khoán

được hưởng quyền.

Ngày thanh toán là ngày cổ tức bằng tiền mặt (hoặc bằng cổ phiếu) sẽ về tài khoản của nhà đầu tư.

Ví dụ: Một cổ phiếu A thông báo trả cổ tức năm 2018 với nội dung về ngày tháng như sau:

_ Ngày giao dịch không hưởng quyền là ngày 7/5/2019 (thứ Sáu)

_ Ngày đăng ký cuối cùng là ngày 10/5/2019 (Thứ Hai).

Như vậy, vào ngày 07/05/2019, tất cả các cổ đông đang nắm giữ cổ phiếu A (cổ phiếu ở trạng thái đã về tài khoản) sẽ được hưởng

các quyền như trên (tức là vào ngày 07/05/2019, tất cả các cổ đông có tên trong sổ đăng ký cổ đông của cổ phiếu A sẽ được hưởng

các quyền như trên). Vì áp dụng thời gian thanh toán theo quy định T+2 (không tính thứ Bảy, Chủ Nhật), ngày giao dịch không hưởng

quyền là 07/05/2019 nên nhà đầu tư nào mua cổ phiếu A từ ngày 10/05/2019 trở đi sẽ không được hưởng các quyền như trên.

Vào các ngày giao dịch không hưởng quyền, trên bảng điện tử sẽ xuất hiện các ký hiệu giao dịch tương ứng như sau:

 “XR”: Giao dịch không hưởng quyền đặt mua cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư phát hành thêm cho cổ đông hiện hữu.

“XD”: Giao dịch không hưởng cổ tức của cổ phiếu và chứng chỉ quỹ.

“XA”: Giao dịch không hưởng cổ tức, quyền mua cổ phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư phát hành thêm cho cổ đông hiện hữu trong cùng một ngày.

 “XI”: Giao dịch không hưởng lãi trái phiếu

4.2. Cách tính giá điều chỉnh của cổ phiếu trong ngày GDKHQ:

Trong đó:
P: Giá hiện tại
P’: Giá ngày GDKHQ
: Giá cổ phiếu phát hành thêm
α : Tỷ lệ cổ phiếu phát hành thêm
β : Tỷ lệ chia cổ phiếu thưởng (cổ tức bằng cổ phiếu)
C : Cổ tức bằng tiền

Ví dụ:
Cổ phiếu A vào ngày 07/06/2019 có giá 30.000 đồng. Ngày 10/6/2019 là ngày GDKHQ của cổ phiếu A với các quyền sau:

_ Tỷ lệ chia cổ tức bằng tiền: 100:15 (tương đương 15% hay 1.500 đồng)

_ Tỷ lệ chia cổ phiếu thưởng: 100:10 (tương đương 10%)

_ Phát hành thêm theo tỷ lệ: 100:20 giá 10.000 đồng

Do vậy, giá cổ phiếu A vào ngày GDKHQ 07/06/2015 được tính như sau:

Như vậy, mỗi lần cổ phiếu đó được trả cổ tức là thị giá của nó lại giảm đi một lượng tương ứng như trên.Thị giá giảm tương ứng với

lượng cổ tức nhận được không làm thay đổi tài sản của nhà đầu tư.

 

Trân trọng./.

—————————
Tâm Thanh – Chuyên viên Phân tích, Tư vấn đầu tư chứng khoán

Điện thoại / Zalo / Viber: 0889 656 908

Room Tư vấn miễn phí: TẠI ĐÂY

BÀI VIẾT CŨ HƠN

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM